Portretfoto's neem ik niet. Ik maak fine art

Jajaaaaa, hoor ik u denken. Weer ene die zich kunstenaar waant. Een foto is een foto.

Nope.

Een foto, iedereen maakt toch foto's?

Een foto is een weergave van de werkelijkheid. En er zijn best veel fotografen die dat goed kunnen. Die de techniek van licht en compositie beheersen. Hun beelden zijn scherp, de kleuren zijn mooi.

Natuurlijk genomen op de heide tijdens het gouden uur. Of neen, "op een verlaten industriële locatie". De grootste dooddoener voor een foto, zeker van jongeren.

Deze foto die ik maakte van Ingeborg is zuiver journalistiek. Dat was ook de bedoeling omdat hij is gemaakt om te verschijnen in een tijdschrift. De foto is scherp en de bril en het raam voegen diepte en karakter toe. Maar dat is niet mijn verdienste; wel die van de persoon en de plek waar we waren.

De foto is ingetogen, maar maakt niets "los". Je kan ook moeilijk zeggen dat hij "spontaan" is. Ondanks wat alle fotografen beweren, is geen enkele foto spontaan. Zelfs niet voor een TV persoonlijkheid die al voor duizend camera's heeft geposeerd.

"Ik maak spontane foto's"

is echt de grootste bullshit die je als fotograaf kan verkondigen!

Eén van de eerste lessen die mijn vader me leerde in de jaren '80 was: "Als je naar een mooie plek gaat en je maakt een slechte foto, is dat jouw verantwoordelijkheid. Als je op een mooie plek een mooie foto maakt, is dat in de eerste plaats de verdienste van de plek."

Van foto naar fine-art

Eind jaren '90, net voor de opkomst van de digitale fotografie keek ik als fotograaf tegen een enorm zwart gat aan. Ik wilde mijn eigen interpretatie weergeven van de mensen die ik fotografeerde. Hùn verhaal maar door mijn eigen bril en met mijn ogen.

Vandaag sta ik aan het begin van een nieuwe stap in de evolutie. Ik neem u even mee in de wereld van de professionele fine-art fotografie.

Reeks 1: "Trapped in thoughts"

Deze reeks werd in 2022 bekroond in een officiële internationale FIAP (Fédération Internationale de l'Art Photographique) wedstrijd met een score van 8.9/10 wat uitzonderlijk hoog is.  

De wedstrijd werd trouwens gewonnen door een zeer bekend Frans fotograaf Christophe Beauregard en ik eindigde als tweede.

Vergeet al de fotografen die komen bullshitten dat ze "uw gevoelens en uw verhaal" vastleggen. Een camera is geen röntgentoestel waarmee je in mensen hun hoofd kijkt! Als fine-art fotograaf leg je je eigen ziel en stijl in je foto's.

Voor deze reeks werkte ik samen met een professioneel model met wie ik vaker werk. Deze foto's werden genomen in twee sessies in twee verschillende studio's

De interpretatie die ik van bij het eerste shot in gedachte had, was die van een vrouw die uit zichzelf treedt op zoek naar haar ware ik. De groene mesh uit het tweede shot is de metafoor voor verstrengeling en hulp. De wit-zwart foto en de tattoo symboliseren de innerlijke strijd die ze niet wint. De laatste foto is narratief de krachtigste omdat ze daar verstrikt blijft in haar eigen gedachten en impressies.

De foto's zijn ook sequentieel genomen. Ik ben dus niet begonnen met het laatste shot. Net omdat ik als fotograaf zélf wilde blijven groeien in het verhaal dat ik wilde vertellen. Ieder detail van iedere foto, de pose, de belichting, de outfit is gekozen in functie van het verhaal dat ik wilde vertellen. Een professioneel model "voelt" mee de richting die je uit wil en speelt daar op in.

Wat ik echter nog véél liever doe, is het verhaal vertellen van gewone mensen zoals u en ik. Zoals Paul Jambers zou zeggen: "Wie zijn ze, wat drijft hen."

Van fine art naar fine art

Je kan natuurlijk niet voor élke reportage een model inhuren en honderden Euro's uitgeven aan bodypainting, outfits, makeup, attributen enz.

Op een bepaald moment moest ik vaststellen dat een grote studio met héél veel materiaal ook niet rendabel was. Ik heb dan een tijd de helft van de studio van een collega gehuurd maar ook dàt bracht niet de voldoening die ik wilde. Daarom installeerde ik bij mij thuis in de kelder een kleine studio van slechts 25m² met twee zwarte en twee groene wanden. That's all, deal with it!

Ook is het uitdagender om met mijn camera het verhaal van "gewone" mensen te vertellen. Hun passie, hun vrees, hun verbondenheid, vreugde of verdriet.

Niet eenvoudig want zoals reeds gezegd. Niemand poseert "spontaan". Het is de fine-art fotograaf die door middel van poses en belichting het effect creëert dat hij op voorhand in het hoofd heeft.

Reeks 2: "Tegen de achtergrond van breekbaarheid"

Deze reeks maakte ik van een kind van 10 jaar. Kinderen zijn tegelijk de leukste en de moeilijkste modellen.

Dit kind wordt soms gepest op school omdat ze slimmer is dan veel andere kinderen. Ze zegt ook vrij gemakkelijk wat ze denkt en dat schijnt er nogal eens "boenk op" te zijn. Niet iedereen kan daartegen en soms wordt ze daarmee gepest.

Tijdens een ontluikende puberteit willen kinderen vooral aanvaard worden. Het vraagt kracht om jezelf niet te verloochenen ten koste van groepsgeest.

Door een simpele setting, subtiele belichting en eerder "niet vrouwelijke" poses komt de kracht van de persoon en het karakter naar voren. De contrasten zijn subtiel en de outfit bleef onveranderd als ankerpunt.

De laatste foto is hier een anticlimax. De kracht van de suggestie is hier heel sterk. Het suggereert dat de gevolgen zwaar kunnen zijn als je deze persoon té ver drijft.

Besluit

Voor een standaard portret hoeft u tegenwoordig bijna geen fotograaf meer in te huren. De meeste smartphones zijn zo gesofisticeerd dat ze met allerlei ingebouwde trucjes een acceptabel beeld kunnen maken.

Als u een échte "Instagrammable" portret wil dat uw karakter toont, uw "pure" ik en uw passies dan moet je bij een doorwinterde fotograaf zijn die de kunst van het kijken en klikken meester is.